به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین نوری، نماینده ولی‌فقیه در استان خراسان شمالی و امام جمعه بجنورد، روز یکشنبه در برنامه تلویزیونی «آفتاب شرقی» با اشاره به برخی برداشت‌ها از مفهوم دینداری حداقلی اظهار کرد: گاهی در جامعه دین را تا جایی می‌پذیریم که توان اجرای آن را داشته باشیم یا حتی فراتر از آن، دین را به اندازه‌ای قبول می‌کنیم که مطابق میل و خواسته‌های ما باشد؛ در حالی که چنین نگاهی، دینداری را به انجام بخشی از مناسک و واجبات محدود می‌کند.
وی با طرح این پرسش که آیا می‌توان تعریفی از دینداری حداقلی یا دینداری جامع و حداکثری ارائه کرد، به بررسی جایگاه دین در عرصه‌های مختلف زندگی پرداخت و گفت: ادیان مختلفی مانند مسیحیت، یهودیت، اسلام و زرتشت در جهان پیروانی دارند، اما برخی از این ادیان در طول زمان دچار تحریف شده‌اند و همین مسئله در تعیین قلمرو ورود دین به عرصه‌های زندگی مشکلاتی ایجاد کرده است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان شمالی با اشاره به مباحث مطرح‌شده در جهان غرب درباره نسبت دین و جامعه، به‌ویژه در دوران رنسانس، افزود: در آن دوره این پرسش مطرح شد که آیا دین باید در همه حوزه‌های زندگی انسان حضور داشته باشد یا صرفاً به مسائل شخصی و فردی محدود شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری با اشاره به وضعیت متون دینی در مسیحیت از نگاه خود، بیان کرد: در این زمینه به‌ویژه در مسیحیت، به دلیل آنچه تحریف منابع دینی دانسته می‌شود، این تصور شکل گرفت که دین صرفاً به حوزه ارتباط فرد با خداوند، عبادت و بندگی مربوط است و در مسائل فراتر از آن، مانند موضوعات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و مدنی، باید به عقل، عرف، رأی مردم، انتخابات و نظر کارشناسان مراجعه کرد.
وی ادامه داد: بر همین اساس، این دیدگاه در جهان غرب شکل گرفت که دین نباید در مسائل اجتماعی و سیاسی ورود داشته باشد و همین نگاه در قالب مباحثی مانند جدایی دین از سیاست و سکولاریسم مطرح شد؛ البته سکولاریسم تنها به جدایی دین از سیاست محدود نمی‌شود، بلکه به معنای جدا دانستن دین از عرصه‌های مختلف اجتماعی و محدود کردن آن به حوزه‌ای خاص است.
قرآن؛ منبعی جامع برای هدایت انسان در همه عرصه‌ها
امام جمعه بجنورد با تأکید بر تفاوت نگاه اسلام به جایگاه دین تصریح کرد: آنچه از قرآن کریم و دیدگاه علمای اسلام، از جمله مباحث مطرح‌شده از سوی آیت‌الله جوادی آملی، به دست می‌آید، این است که ما یک منبع تحریف‌نشده و تغییرناپذیر به نام قرآن داریم که اهل‌بیت(ع) نیز در کنار آن، تبیین و تفسیر آیات الهی را بر عهده دارند.
وی افزود: وقتی به قرآن مراجعه می‌کنیم، می‌بینیم که دین در همه حوزه‌های زندگی انسان ورود دارد و اساساً باید چنین باشد؛ چراکه خداوند خالق انسان است و هنگامی که او را آفرید، برای زندگی دنیوی و مسیر حرکتش تکالیف و وظایفی مشخص کرد تا انسان بر اساس آن‌ها زندگی کند و در روز قیامت نیز درباره عملکرد خود پاسخ‌گو باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری با بیان اینکه دنیا مزرعه آخرت و پلی برای رسیدن به قیامت است، اظهار کرد: بر همین اساس، دین باید در همه موضوعات زندگی انسان راهنمایی داشته باشد و این راهنمایی در آموزه‌های دینی وجود دارد.
وی با اشاره به اینکه برخی افراد تمایلی ندارند در بعضی عرصه‌ها خود را به احکام دینی مقید کنند، گفت: چنین افرادی تلاش می‌کنند دین را حداقلی تعریف کنند تا در حوزه‌های مختلف آزادی عمل بیشتری داشته باشند؛ در حالی که برای شناخت قلمرو دین باید به متون دینی مراجعه کرد و نمی‌توان بر اساس خواسته‌ها و سلیقه‌های شخصی، محدوده‌ای برای دین تعیین کرد.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان شمالی خاطرنشان کرد: متون دینی، وظایف انسان را در مواجهه با خانواده، همسایه، جامعه و دشمنان مشخص کرده‌اند و درباره سیاست داخلی، سیاست خارجی و دیگر عرصه‌های زندگی نیز آموزه‌های روشنی دارند.
مواجهه پیامبران با ظلم و حاکمان ستمگر، جلوه‌ای از حضور دین در جامعه
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری با اشاره به آموزه‌های قرآن درباره ایستادگی در برابر ظلم و زیاده‌خواهی مستکبران گفت: آیات فراوانی در قرآن وجود دارد که انسان را به مقاومت در برابر دشمنان، ایستادگی در برابر زیاده‌خواهی مستکبران و مقابله با ظلم دعوت می‌کند.
وی افزود: داستان‌های قرآنی نیز تنها به مسائل شخصی و عبادی محدود نیستند؛ حضرت موسی(ع) در برابر فرعون ایستاد و حضرت ابراهیم(ع) با نمرود مقابله کرد. اگر قرار بود دین صرفاً به مسائل فردی اختصاص داشته باشد، این پیامبران می‌توانستند به زندگی شخصی و عبادت خود بپردازند و کاری به حاکمان زمان خود نداشته باشند.
امام جمعه بجنورد با اشاره به سیره حضرت عیسی مسیح(ع) و پیامبر گرامی اسلام(ص) ادامه داد: پیامبر اسلام(ص) نیز هنگام بعثت با مشرکان و سران شرک در مکه مقابله کرد و جنگ‌های مختلف پیامبر و جانشینان ایشان نیز در همین عرصه‌های اجتماعی و سیاسی قابل بررسی است.
وی با تأکید بر اینکه دین برای زندگی انسان و همه ابعاد آن برنامه دارد، به نقش علمای دینی در مسائل اجتماعی اشاره کرد و گفت: در تاریخ شهر بجنورد نیز علمای شاخصی حضور داشته‌اند که فعالیت آن‌ها تنها به تدریس و بیان احکام دینی محدود نبوده و در امور مختلف مردم نیز نقش‌آفرینی می‌کردند.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری در همین زمینه از مرحوم سیداحمد مرتضوی، از علما و مجتهدان منطقه، یاد کرد و افزود: ایشان هنگام حضور در بجنورد از نفوذ و جایگاه مردمی برخوردار بودند و به تعبیر بزرگان، عالمی متنفذ و مورد اعتماد مردم در سراسر منطقه به شمار می‌رفتند.
وی ادامه داد: مرحوم سیداحمد مرتضوی علاوه بر فعالیت‌های دینی، فرهنگی، قرآنی و آموزشی، به امور مردم نیز رسیدگی می‌کرد و مردم در مسائل مختلف، از جمله معاملات، به ایشان مراجعه می‌کردند. موقوفات متعددی نیز از ایشان به یادگار مانده است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان شمالی همچنین به فرزند ایشان، آیت‌الله میرزا بابای مرتضوی، اشاره کرد و گفت: ایشان نیز بخش قابل توجهی از اموال خود را برای مردم وقف کرد و حاکمان منطقه در برابر جایگاه و نفوذ اجتماعی این علما، همواره با ملاحظه رفتار می‌کردند.
وی تأکید کرد: علمای دین در عرصه‌های مختلف اجتماعی و عمومی بر اساس آموزه‌های دینی ورود می‌کردند، نه بر مبنای سلیقه‌های شخصی و فردی خود.
امر به معروف و نهی از منکر؛ مسئولیتی در برابر حاکمان
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری با اشاره به جامعیت احکام اسلامی اظهار کرد: با مراجعه به رساله‌های عملیه علما و پرسش از مراجع دینی، می‌بینیم که دین درباره موضوعات مختلف زندگی انسان پاسخ و راهکار دارد و هیچ حوزه‌ای از زندگی نیست که نتوان درباره آن از آموزه‌های دینی راهنمایی گرفت.
وی با اشاره به کتاب «وسائل الشیعه» به‌عنوان مجموعه‌ای گسترده از روایات اهل‌بیت(ع)، گفت: با نگاهی به عناوین و موضوعات این کتاب، می‌توان مباحث متنوعی درباره مسائل سیاسی، مدنی، اجتماعی و همچنین امر به معروف و نهی از منکر را مشاهده کرد.
امام جمعه بجنورد با بیان اینکه امر به معروف و نهی از منکر دامنه گسترده‌ای دارد، افزود: در آموزه‌های دینی بر اهمیت تذکر به حاکمان نیز تأکید شده است و سخن حق گفتن در برابر حاکم ستمگر، از ارزش و ثواب بالایی برخوردار دانسته شده است.
وی ادامه داد: روشن است که چنین تذکری نمی‌تواند صرفاً درباره مسائل شخصی باشد، بلکه مقابله با ظلم، اشتباهات، خطاها و فساد احتمالی حاکمان را نیز در بر می‌گیرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری با اشاره به جایگاه امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم تصریح کرد: حدود ۴۰ آیه از قرآن به این موضوع اختصاص دارد و در روایات پیامبر گرامی اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز مطالب فراوانی درباره آن بیان شده است.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از علمای ما به دلیل عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر، زندانی و شکنجه شده‌اند و این مسئله نشان می‌دهد که مسئولیت دینی به حوزه عبادات فردی محدود نیست.
انقلاب اسلامی؛ نمونه‌ای از حضور دین در عرصه اجتماعی و سیاسی
نماینده ولی‌فقیه در خراسان شمالی با اشاره به نقش امام خمینی(ره)، شاگردان ایشان و روحانیت در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی گفت: بخش عمده‌ای از حرکت و رهبری انقلاب اسلامی به دست حضرت امام و شاگردان ایشان و روحانیت انجام شد.
وی افزود: اگر قرار بود دین صرفاً به مسائل فردی و عبادی محدود باشد و در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی حضور نداشته باشد، ورود امام خمینی(ره) و علمای دینی به چنین مسائلی معنا نداشت.
حجت‌الاسلام والمسلمین نوری همچنین با اشاره به سیره ائمه اطهار(ع) اظهار کرد: با بررسی زندگی ائمه(ع) می‌بینیم که به‌جز حضرت مهدی(عج) که به امید خداوند ظهور خواهند کرد و جهان را سرشار از عدل و داد می‌سازند، سایر ائمه(ع) به شهادت رسیده‌اند. اگر آنان تنها به مسائل شخصی و عبادی می‌پرداختند، زمینه چنین مواجهه‌هایی نیز به وجود نمی‌آمد.
وی در پایان تأکید کرد: دین برای زندگی انسان آمده است و زندگی نیز به یک یا چند حوزه محدود نمی‌شود؛ بلکه همه عرصه‌ها را در بر می‌گیرد و دین در تمام این عرصه‌ها راهنمایی دارد.
امام جمعه بجنورد با اشاره به جایگاه عقل و تفکر در آموزه‌های اسلامی خاطرنشان کرد: این سخن به معنای تعطیل کردن عقل نیست؛ بلکه عقل نیز در چارچوب دین تعریف می‌شود. قرآن کریم بیش از هزار بار انسان را به تعقل دعوت کرده و تفکر، تدبر و اندیشیدن را مورد تأکید قرار داده است.
وی افزود: انسان می‌تواند با بهره‌گیری از وحی و عقل، زندگی خود را سامان دهد و زمینه رشد و تعالی را فراهم کند؛ چراکه تعقل و تفکر نه‌تنها خارج از چارچوب دین نیست، بلکه مورد تأیید و تأکید آموزه‌های دینی قرار دارد و انسان باید در مسائل مختلف خود تدبر کند، بیندیشد و مبانی دینی را بشناسد.
انتهای پیام/
نظر شما